น้อมรำลึก 120 ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ “สมเด็จย่า”

2020-10-21 13:40:19

น้อมรำลึก 120 ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพ “สมเด็จย่า”

Advertisement

วันที่ 21 ตุลาคม 2563 นับเป็นวันที่มีความสำคัญอย่างยิ่งวันหนึ่ง ด้วยเป็นวันครบรอบ 120 ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรือ "สมเด็จย่า"  

สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี หรือ สมเด็จย่า ทรงมีพระนามเดิมว่า สังวาลย์ (ในขณะนั้นยังไม่มีพระราชบัญญัติขนานนามสกุล) เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2443 ทรงเป็นบุตรคนที่ 3 ใน พระชนกชู และพระชนนีคำ ทรงมีพระภคินี และพระเชษฐา 2 คนซึ่งได้ถึงแก่กรรมตั้งแต่เยาว์วัย คงเหลือแต่พระอนุชาอ่อนกว่าพระองค์ 2 ปี คือ คุณถมยา

หลังจากพระชนกชู และพระชนนีคำถึงแก่กรรม พระองค์ทรงอยู่ในความอุปการะของ ป้าซ้วย พี่สาวของพระชนนีคำ ซึ่งมีอาชีพรับจ้างม้วนบุหรี่ และทำขนมขาย วันหนึ่งญาติของครอบครัวพระชนกชู แนะนำพี่สาวพระชนนีคำ ให้พาพระองค์ไปฝากคุณจันทร์ แสงชูโต ซึ่งเป็นญาติและพระพี่เลี้ยงใน สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร พระเชษฐภคินีในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก และพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กับ สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เพื่อถวายตัวเป็นข้าหลวง ในขณะนั้นมีพระชนมายุเพียง 7-8 พรรษา




สมเด็จย่า ทรงเข้าศึกษาที่โรงเรียนสตรีวิทยา จากนั้นศึกษาต่อที่โรงเรียนแพทย์ผดุงครรภ์ และหญิงพยาบาลแห่งศิริราช หลังจากสำเร็จการศึกษา ทรงได้รับการคัดเลือกให้ไปทรงศึกษาวิชาพยาบาลต่อ ที่โรงเรียนแพทย์มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา

ขณะที่กำลังทรงศึกษาวิชาแพทย์ปีที่ 1 สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์ ทรงพบและพอพระทัยกับสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ด้วยทรงมีพระสิริโฉมงดงาม พระอุปนิสัย และพระคุณสมบัติอื่นๆ ดังนั้นสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์จึงทรงมีลายพระหัตถ์กราบบังคมทูลสมเด็จพระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า พระราชมารดา ขอพระราชทานพระราชานุญาตหมั้นกับ นางสาวสังวาลย์



จากนั้นวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2463 ได้มีพิธีอภิเษกสมรสที่วังสระปทุม ภายหลังการอภิเษกสมรส ทั้ง 2 พระองค์ได้เสด็จไปประพาสเมืองต่างๆ ในทวีปยุโรป และ สหรัฐอเมริกา โดยสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์ ทรงไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และสถาบันเอ็มไอที เมืองบอสตัน ส่วนสมเด็จพระบรมราชชนนี ทรงเรียนหลักสูตรเตรียมพยาบาลที่วิทยาลัยซิมมอนส์ เมืองบอสตัน ก่อนจะประสูติพระโอรสและพระธิดารวม 3 พระองค์

ด้านพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีที่ทรงมีต่อปวงชนชาวไทยและประเทศชาตินั้นมีมากมายหลายด้านทรงคุณเอนกอนันต์ อาทิ ทรงจัดตั้งหน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระราชชนนีศรีสังวาลย์ หรือชื่อย่อ พอ.สว. ทรงจัดตั้งโรงเรียนชาวเขาขึ้นในเขตพื้นที่ตามแนวชายแดน ในด้านงานอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทรงจัดตั้งโครงการพัฒนาดอยตุง ตามพระราชดำริ “ฉันจะปลูกป่าบนดอยตุง” ฯลฯ

สมเด็จย่าทรงเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2538 ขณะพระชนมายุ 95 พรรษา จวบจนวันนี้ปวงชนชาวไทยยังคงน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณมิเสื่อมคลาย