รัฐบาลอิหร่านวิกฤต ต่างชาติรุมประณาม ประชาชนประท้วงขับไล่

2020-01-13 09:50:25

รัฐบาลอิหร่านวิกฤต ต่างชาติรุมประณาม ประชาชนประท้วงขับไล่


การกล่าวคำขอโทษจากบรรดาผู้นำอิหร่าน กรณียิงเครื่องบินโดยสารยูเครนตกเมื่อวันพุธที่ 8 ม.ค.ที่ผ่านมา ซึ่งมีผู้โดยสารเสียชีวิต 176 คน ส่วนใหญ่เป็นชาวอิหร่าน แทบจะไม่ได้ช่วยคลี่คลายสถานการณ์ประท้วงใหญ่ต่อต้านรัฐบาล ที่ลุกลามไปทั่วประเทศแล้ว บรรดาผู้นำอิหร่านต้องเผชิญหน้ากับการประท้วงเป็นวันที่ 2 ติดต่อกันเมื่ออาทิตย์ ผู้ประท้วงในกรุงเตหะราน เมืองหลวง และในอีกหลายเมือง พากันตะโกนสโลแกนต่อต้านผู้นำอิหร่าน มีรายงานว่า มีการปะทะกันกับกองกำลังรักษาความมั่นคง และยิงแก๊สน้ำตาเข้าใส่ผู้ประท้วงด้วย

รัฐบาลอิหร่านออกมายอมรับโจมตีเครื่องบินโดยสารโบอิ้ง 737-800 ของสายการบินยูเครน อินเตอร์เนชั่นแนล แอร์ไลน์ส ตก โดยไม่ได้ตั้งใจ หลังจากตอนแรกปฏิเสธเสียงแข็ง ท่ามกลางความตึงเครียดกับสหรัฐ โดยเครื่องบินโดยสารของยูเครนลำนี้ มีจุดหมายปลายทางกรุงเคียฟ เมืองหลวงยูเครน ถูกยิงตกใกล้กรุงเตหะรานเมื่อวันพุธที่ผ่านมา หลังจากทะยานขึ้นจากสนามบินอิหม่าม โคไมนี ได้เพียง 2 นาที ซึ่งโศกนาฏกรรมครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังอิหร่านยิงขีปนาวุธโจมตีฐานทัพอากาศสหรัฐ 2 แห่งในอิรัก เป็นการโจมตีเพื่อแก้แค้นกรณีสหรัฐที่ลอบสังหารพลตรีกาเซ็ม สุไลมานี ผู้บัญชาการกองกำลังคุดส์ สังกัดกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน ในกรุงแบกแดด เมืองหลวงอิรัก เมื่อวันศุกร์ที่ 3 มกราคมที่ผ่านมา

Advertisement



ผู้ประท้วงหลายพันคนทะลักออกสู่ถนนในช่วงสุดสัปดาห์ ประณามทางการอิหร่านที่ยิงเครื่องบินโดยสารยูเครนตก ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ส่วนใหญ่เป็นชาวอิหร่านและแคนาดา ที่เหลือเป็นชาวยูเครน, สหราชอาณาจักร, อัฟกานิสถานและสวีเดนด้วย กลุ่มผู้ประท้วงจัดการประท้วงครั้งใหม่ แม้ว่าทางการอิหร่านจะส่งกองกำลังรักษาความมั่นคงจำนวนมาก เข้าประจำการรักษาความสงบเรียบร้อยก็ตาม

ตำรวจปราบจลาจล ซึ่งก็เป็นสมาชิกของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติ ใช้จักรยานยนต์ และมีเจ้าหน้าที่นอกเครื่องแบบคอยตรวจตรา

Advertisement



ในการกระทำที่เป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่ง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการปฏิเสธการโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาล มีคลิปวิดีโอแสดงให้เห็นนักศึกษากลุ่มหนึ่งกำลังคอยกันผู้ประท้วงไม่ให้เดินข้ามธงชาติสหรัฐและอิสราเอล ที่วาดไว้บนพื้นถนนที่มหาวิทยาลัย ชาฮิด เบเฮชตี ในกรุงเตหะราน นอกจากนี้ ในคลิปวิดีโอที่เผยแพร่ทางโซเชียล มีเดีย ผู้ประท้วงพากันตะโกนคำขวัญต่อต้านรัฐบาลต่าง ๆ นานา เช่น “พวกเขาโกหกว่า ศัตรูของพวกเราคืออเมริกา จริง ๆ แล้วศัตรูของพวกเราอยู่ในประเทศนี้แหละ และผู้ประท้วงจำนวนมากเป็นผู้หญิง

สำนักข่าวฟาร์ส กึ่งทางการของอิหร่าน รายงานว่า มีประชาชนประมาณ 1,000 คน เข้าร่วมประท้วงในหลาย ๆ จุดทั่วกรุงเตหะราน รวมทั้งการประท้วงในเมืองอื่น ๆ ด้วย

กลุ่มผู้ประท้วงเรียกร้องให้อยาตอลลาห์ อาลี คาเมนี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ลาออกจากตำแหน่ง และนำตัวผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการยิงเครื่องบินโดยสารตกมาดำเนินคดี “คาเมนีกระทำเรื่องน่าอาย ออกไปจากประเทศนี้ซะ” ผู้ประท้วงตะโกนในกรุงเตหะราน ซึ่งมีภาพเผยแพร่ทางโซเชียล มีเดียด้วย

ทั้งนี้ คาเมนีอยู่ในอำนาจมานาน 30 ปีแล้ว และอยู่ในตำแหน่งโดยไม่มีกำหนดหมดวาระ ขณะนี้ การประท้วงลุกลามในเมืองอื่น ๆ ด้วย เช่นชีรัซ, เอสฟาฮาน, ฮาเมดาน และโอรูมีเยห์

Advertisement




เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา นักศึกษาออกมาชุมนุมกันนอกมหาวิทยาลัย 2 แห่ง เบื้องต้นพวกเขาทำพิธีไว้อาลัยและแสดงความเคารพต่อเหยื่อผู้เสียชีวิต แต่การประท้วงที่โกรธแค้นก็ปะทุขึ้นในช่วงเย็น และมีรายงานว่า เจ้าหน้าที่ยิงแก๊สน้ำตาเพื่อสลายการประท้วงด้วย ขณะที่หนังสือพิมพ์ของอิหร่านหลายฉบับ ก็เสนอข่าวการจุดเทียนไว้อาลัยเหยื่อเครื่องบินตก พร้อมพาดหัวตัวโต เช่น “น่าละอาย” และ “ไม่อาจยกโทษให้ได้” แต่ก็ยังมีเสียงชื่นชมจากหนังสือพิมพ์ที่สนับสนุนรัฐบาลฉบับหนึ่ง ที่ระบุว่า เป็นความจริงใจของรัฐบาลที่ยอมรับความผิดพลาด

อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีการประท้วงอีกส่วนหนึ่งในกรุงเตหะรานในวันอาทิตย์ เพื่อแสดงพลังสนับสนุนพลตรีสุไลมานี และต่อต้านสหรัฐและอังกฤษ

ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ ย้ำคำเตือนเมื่อวันอาทิตย์ว่า อิหร่านไม่ควรจะใช้ความรุนแรงกับกลุ่มผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาล โดยบอกว่า “โลกกำลังจับตา และที่สำคัญกว่าคือ สหรัฐกำลังจับตาอย่างใกล้ชิด” พร้อมสนับสนุนการประท้วง โดยบอกว่า รัฐบาลของเขาจะยืนเคียงข้างผู้ประท้วง นอกจากนั้น นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล ก็ออกมาส่งเสียงสนับสนุนผู้ประท้วงในอิหร่านด้วย และเรียกร้องให้มหาอำนาจตะวันตกเพิ่มแรงกดดันต่อรัฐบาลอิหร่าน

Advertisement



ขณะเดียวกัน อังกฤษ ก็ออกมาประณามการจับกุมตัวนายร็อบ แม็กแคร์ เอกอัครราชทูตอังกฤษประจำอิหร่านในกรุงเตหะราน ว่า เป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศชัดเจน โดยนายโดมินิก ราบ รัฐมนตรีต่างประเทศอังกฤษ กล่าวว่า นายร็อบ แม็กแคร์ ถูกจับกุมตัวหลังเข้าร่วมจุดเทียนไว้อาลัยเหยื่อเครื่องบินตก ซึ่งผู้ที่เข้าร่วมหลายคนเป็นชาวอังกฤษ ส่วนนายแม็กแคร์ กล่าวว่า เขาออกมาจากบริเวณที่ทำพิธี เมื่อมีประชาชนบางส่วนเริ่มตะโกน และไม่ได้เข้าร่วมในการชุมนุมประท้วงด้วย

ในวันอาทิตย์เช่นกัน อิหร่านเรียกตัวเอกอัครราชทูตอังกฤษ มาชี้แจงเกี่ยวกับ “พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของเขา” ในการเข้าร่วมการชุมนุมที่ผิดกฎหมาย ส่วนอีกด้านหนึ่ง ก็มีผู้ประท้วงชาวอิหร่าน จุดไฟเผาธงชาติอังกฤษ ด้านหน้าสถานทูตในวันอาทิตย์ด้วย

ในส่วนของประธานาธิบดีโวโลโดเมียร์ เซเลนสกี ของยูเครน และนายกรัฐมนตรีจัสติน ทรูโด ผู้นำแคนาดา ก็เรียกร้องให้อิหร่านรับผิดชอบกรณียิงเครื่องบินตก เพราะมีชาวแคนาดากว่า 60 คน และชาวยูเครนอีกกว่า 10 คนเสียชีวิต ทรูโดกล่าวเมื่อวันเสาร์ว่า ต้องสอบสวนอย่างเต็มที่เพื่อความกระจ่างชัดว่าโศกนาฏกรรมที่น่าตื่นตระหนกนี้ เกิดขึ้นได้อย่างไร

ท่ามกลางความตึงเครียดในภูมิภาคที่เพิ่มสูงขึ้นนี้ กองทัพอิรัก ก็ออกมาแถลงว่า มีการยิงจรวด “คัตยูชา” 8 ลูก ถล่มฐานทัพอากาศ บาลาด ในอิรัก ทางตอนเหนือของกรุงแบกแดดอีการะลอกเมื่อวันอาทิตย์ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ในกองทัพอากาศอิรักบาดเจ็บ 4 คน ขณะที่ เจ้าหน้าที่กองทัพสหรัฐ กล่าวกับซีเอ็นเอ็น ไม่มีทหารสหรัฐหรือพันธมิตรอยู่ที่ฐานทัพแห่งนี้เมื่อมีการยิงจรวดถล่ม

Advertisement





ตอนแรก อิหร่านปฏิเสธคำกล่าวอ้างของสหรัฐที่ว่า อิหร่านยิงเครื่องบินยูเครนตก ก่อนออกมายอมรับความผิดพลาดในวันเสาร์ โดยประธานาธิบดีฮัสซัน โรฮานี ของอิหร่าน กล่าวว่า อิหร่านขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งกับความผิดพลาดที่เลวร้ายนี้ และแสดงความเสียใจต่อครอบครัวของเหยื่อทุกคน ขณะที่ นายจาวาด ซารีฟ รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ประณามหายนะที่เกิดขึ้น เป็นความผิดพลาดของมนุษย์ และการกระทำที่สุ่มเสี่ยงของสหรัฐ